Badania geologiczne możliwości magazynowania CO₂ pod dnem Morza Bałtyckiego i jego wpływu na ekosystem morski zostały właśnie rozpoczęte w ramach projektu Unii Europejskiej „Sub-seabed CO₂ Storage: Impact on Marine Ecosystems (ECO2)”.

1 maja 2011 r. rozpoczął się projekt badawczy współfinansowany przez Unię Europejską „Sub-seabed CO₂ Storage: Impact on Marine Ecosystems (ECO2)”, którego celem jest określenie ryzyka związanego z magazynowaniem CO₂ pod dnem morskim. Międzynarodowe konsorcjum projektu składa się z 27 renomowanych instytucji europejskich, ze strony polskiej w projekcie biorą udział Uniwersytet Gdański (głównie Instytut Oceanografii) oraz Grupa LOTOS S.A. jako strategiczny partner przemysłowy.

Wychwytywanie dwutlenku węgla oraz jego podziemne składowanie w strukturach geologicznych, zwane technologią CCS (Carbon Capture and Storage), jest obecnie uznawane za kluczową metodę ograniczenia nadmiernej emisji CO₂ przez elektrownie i inne przemysłowe źródła do atmosfery w Europie i na świecie. Po przyjęciu Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/31/WE w sprawie geologicznego magazynowania dwutlenku węgla, Unia Europejska wspiera wybrane działania i projekty demonstracyjne promujące wdrażanie technologii CCS w Europie. Kilka projektów dotyczy podmorskiego składowania CO₂. Pomimo, że od przeszło 13 lat prowadzi się sekwestrację CO₂ pod dnem Morza Północnego (np. złoże Sleipner), wciąż brakuje informacji na temat krótko- i długoterminowego oddziaływania CO₂ na ekosystem morski.

Na obszarze Polski, wdrożenie Dyrektywy znajduje się na etapie konsultacji i dostosowywania przepisów prawnych, a prace badawcze w środowisku morskim nie były do tej pory podejmowane. Projekt ma zatem charakter nowatorski.

Celem projektu ECO2 jest określenie prawdopodobieństwa wycieku CO₂ z podmorskich składowisk i jego wpływu na ekosystem morski. Przewidywane prace badawcze prowadzone będą na dwóch składowiskach, Sleipner (głębokość wody 90 m) i Snøhvit (głębokość wody 330 m), oraz w miejscu potencjalnego składowania CO₂ w południowej części Morza Bałtyckiego (pole eksploatacji ropy naftowej B3 przez LOTOS Petrobaltic S.A., głębokość wody 80 m). Przy wykorzystaniu nowoczesnych technik detekcji, planuje się rozpoznanie budowy warstw geologicznych i możliwości wycieku CO₂ ze składowisk celem opracowania strategii kontroli i monitoringu składowania.

W oparciu o wyniki badań środowiskowych, przewiduje się przeprowadzenie serii eksperymentów laboratoryjnych oraz analiz porównawczych z rejonami naturalnych emisji CO₂ z dna morskiego celem opracowania modelu rozprzestrzeniania dwutlenku węgla i jego wpływu na zmiany parametrów fizyko-chemicznych i biologicznych środowiska. Dodatkowo, planuje się przeprowadzenie badań społecznych nad postrzeganiem technologii CCS przez lokalne społeczności oraz nad sposobami rozpowszechniania wyników projektu wśród władz administracyjnych. W efekcie podjętych prac zostanie opracowany przewodnik do kontroli składowisk podmorskich CO₂ zawierający plan monitorowania i działań naprawczych oraz ich szacunkowy koszt.

Realizacja projektu ECO2 umożliwi również rozpoznanie struktur geologicznych pod dnem morskim Bałtyku Południowego pod kątem składowania dwutlenku węgla. We współpracy z Grupą LOTOS S.A. planuje się określenie uwarunkowań geologicznych zatłaczania CO₂ w miejscu aktualnej eksploatacji ropy naftowej, a także oszacowanie ryzyka związanego z wyciekiem gazu ze składowiska.

Tego typu badania naukowe w partnerstwie przemysłowym mają w Polsce charakter pionierski. Realizacja projektu we współpracy z wiodącymi ośrodkami naukowymi specjalizującymi się w podejmowanej tematyce i innym dużym partnerem przemysłowym (Statoil) umożliwi wykonawcom projektu wymianę doświadczeń w zakresie oddziaływania CO₂ na ekosystemy morskie oraz dostęp do najnowszych metod badawczych.

Informację przygotował prof. UG, dr hab. Adam Sokołowski

W mediach o ECO2:

• Gazeta Wyborcza Trójmiasto - Na Bałtyku mają powstać składowiska dwutlenku węgla